نخستين پنج شنبه اسفند به عنوان روز ملي سلامت مردان نام گذاري شده است. اين روز به همت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي و با همکاري انجمن اورولوژي ايران، انجمن پزشکان عمومي ايران و سازمان نظام پزشکي در سراسر کشور برگزار مي شود.
روز ملي سلامت مردان اولين بار به پيشنهاد انجمن اورولوژي ايران در سال 1385 برگزار شد. پيشنهاد دهندگان تأكيد كردند اين اتفاق چند سالي است در كشور چين و در بعضي كشورهاي اروپايي و آمريكا افتاده است. در اين روز كل اورولوژيستهاي كشور در مطبها، كلينيكها و بيمارستانها به معاينه رايگان مردان ميپردازند، «اورولوژيستها زمينه را براي بررسي و جلوگيري از بيماريهاي خطير و بيعلامتي كه به مراحل پيشرفته با علايم خطرناك ميرسند، فراهم ميكنند.»
اين حركت، كليد شروع يك حركت بزرگ است، «علت اينكه انجمن اورولوژي اقدام به اين كار كرده است، بيماريابي بيماريهاي خاموش است كه به همه مردان و پسران مربوط ميشود؛ مثل بيماريهاي مثانه، پروستات، تومورهاي كليه، بيضه نزولنكرده، ناتواني جنسي و غيره. اين بيماريها، خاموش هستند و متأسفانه آنگونه كه به بيماريهاي قلبي و عروقي در جامعه پرداخته ميشود، به آنها پرداخته نشده است.»
تامين سلامت جسمي و رواني مردان در دوره هاي مختلف زندگي و پيشگيري از بيماريها، حساس سازي و تبيين جايگاه فرهنگي سلامت در جامعه و ايجاد فرهنگ توجه به سلامتي قبل از بيماري، پيشگيري اوليه و تشخيص زود هنگام بيماريهاي خطير و بدون علامت در سطح جامعه مردان، افزايش دسترسي مردان به اطلاعات سلامتي به ويژه از طريق رسانه هاي ارتباط جمعي، توجه به نيازهاي بهداشتي، آموزشي و درماني مردان و گسترش فرهنگ همکاري درون بخشي و برون بخشي در دستگاههاي مرتبط با وزارت بهداشت در مقوله سلامت از جمله اهداف در نظر گرفتن اين روز است.
هدف از برگزاري روز ملي سلامت مردان در کشورمان:
1- نشان دادن پيش قدمي پزشکان کشور در امر پيشگيري بيماري ها و ارتقاء سلامت جامعه از يک طرف و نمايان نمودن اين وظيفه در قالب ويزيت و مشاوره رايگان به مردم از طرف ديگر بوده است.
2- با اطلاع رساني از علائم و روند بيماري هاي پر مخاطره به مردم مي توانيم از ابتلاء مردان جامعه به اين بيماريها جلوگيري نموده و اين هدف در قالب مصاحبه و گزارشهاي علمي در رسانه ها و تهيه و توزيع پمفلت هاي آموزشي به همه مردان جامعه صورت پذيرفته است.
3- بـا ويزيـت رايگان در يک روز مشخص در سال، اهميت پرداختن به سلامتي را به مردان جامعه که عموماً به علت گرفتاري ها کمتر به فکر سلامت خود مي باشند، مطرح مي نماييم.
در روز سلامت ملي مردان، پنج هزار و 500 پزشک خانواده در دو هزار و 300 مرکز بهداشتي درماني روستايي آماده معاينه رايگان مردان است. همچنين در اين روز بيمارستانهايي که داراي بخش اورولوژي هستند و 400 مطب متخصصان اورولوژيست و نيز پزشکان عمومي داوطلب آماده ارايه خدمات رايگان پزشکي خواهند بود.
در سال گذشته از مجموع 600 اورولوژيست كشور 400 نفر داوطلب ويزيت و خدمات رايگان به مردان در اول اسفند شدند و توانستند 10 هزار مرد را در اين روز ويزيت كنند، علاوه بر آن 100 هزار پمفلت آموزشي نيز درباره بيماريهاي شايع مردان در سراسر كشور توزيع شد.
چند بيماري شايع، سلامت مردان را تهديد ميكند كه سرطان مثانه، سرطان پروستات، بيضه نزول پيدا نكرده و ناتواني جنسي مهمترين آنها هستند. اين بيماريها از نظر متخصصان اورولوژيست مورد بررسي قرار گرفت و ممكن است با حضور متخصصان داخلي و غدد بيماريهاي ديگري نيز به فهرست بيماريهايي كه سلامت مردان را تهديد ميكند، اضافه شود.
سرطان مثانه شايعترين بيماري در بين مردان است كه متأسفانه سالهاي سال ممكن است علامت آن مخفي بماند و وجود گلبولهاي قرمز در ادار مشاهده نشود تا وقتي كه خونريزي شديد و بيماري جدي شود. سرطان پروستات نيز تقريباً هيچ علامتي ندارد و فقط با معاينه پزشك و تستهاي آن قابل تشخيص است و به خصوص مردان بالاي 40 سال بايد از نظر اين بيماري كنترل شوند.
شيوع سرطان مثانه در مردان ۵ برابر زنان است، بيماري كه كاملاً قابل پيشگيري و درمان كامل است، سرطانهاي ريه و معده ۳ برابر و ميزان شيوع بيماريهاي رفتاري و جنسي نيز در مردان به مراتب بيش از زنان است. مردان به علت خصوصيات جنسيتي، رفتاري و شغلي بيش از زنان در معرض انواع بيماريهاي واگير و غير واگير هستند. اين بيماريها را از سه منظر ميتوان بررسي كرد، سلامت رفتار مردان، سلامت جنسي كه معمولاً مورد توجه قرار نميگيرد و بيماريهاي مزمن مانند سرطان كه به مراتب در مردان بيش از زنان است.
رفتارهاي پر خطر به ويژه مصرف مواد مخدر، بيماريهاي آميزشي و هپاتيت هاي غير خوراكي نيز در مردان به مراتب بيش از زنان است. ۹۵ درصد مبتلايان به ايدز در ايران مرد هستند و مطالعات مختلف نشان داده است كه مصرف سيگار و الكل نيز در مردان به مراتب بيش از زنان است.
ناتواني جنسي نيز تقريبا در حدود 30 درصد آقايان شايع است و بيتوجهي به آن موجب سردي روابط خانوادگي، كشمكش در خانواده و طلاق ميشود در حالي كه با مراجعه به پزشك در اكثر موارد با درمانهاي ساده و دارو قابل حل است و در موارد خاص ممكن است نيازمند جراحي باشد. 15درصد زوجهاي كشور ناباروند كه نيمي از اين مشكل از طرف مردان است.
متوسط عمر زنان در کشور 73 سال و مردان 70 سال است که عوامل شغلي و محيطي مانند مصرف دخانيات، اعتياد، چاقي، بي تحرکي، استرس شغلي، رفتارهاي پرخطر سوانح و حوادث، بيماريهاي قلب و عروق و فشار خون بالا در اين امر تاثير به سزايي دارد. مردان پنج برابر بيش از زنان دچار حوادث ترافيكي ميشوند. اعتياد در مردان 10 برابر زنان، سقوط از بلندي در مردان 3 برابر زنان و خودکشي، آسم، سوختگي و اسکيزوفرني در مردان کشورمان بيشتر از زنان است.
بر اساس نتايج گزارش نظام مراقبت، عوامل خطر بيماريهاي غير واگير در سال 1384، 27 درصد مردان کشورمان داراي اضافـه وزن، 21 درصـد مـردان روزانه دخانيات مصرف مي کنند، 41 درصد مردان داراي کلسترول 200 ميلي گرم در دسي ليتر يا بالاتر هستند و 60 درصد از مردان هيچ فعاليت فيزيکي در اوقات فراغت خود ندارند.
كج خلقي و سوءظن در مردان به مراتب بيش از زنان است. اين سوء ظن ها در بسياري از موارد به فروپاشي نظام خانواده در كشور انجاميده است. اختلال كج خلقي به علت شرايط محيطي و خانوادگي در بين مردان بسيار شايع است و باعث انتقال آن به همسر و فرزندان ميشود كه به مرور كانون خانواده را از هم ميپاشد. سوء ظن اختلال رواني ديگري است كه در بين مردان شايع شده كه به عنوان يك اختلال رواني شناخته شده و استرس و فشار رواني شديدي را به خانوادهها تحميل ميكند و در نهايت خانواده را متلاشي ميكند.
اغلب مردان در طول دوران حيات خود از بيماري که دارند، مطلع نمي شوند. عدم اطلاع مردان از بيماري خود، ناشي از عدم انجام معاينات دوره اي 6 ماه يکبار است. متاسفانه مردان زماني به پزشک مراجعه مي کنند که فرصت درمان از دست رفته است كه اين وضعيت در روستاها و شهرستانها بيشتر نمود دارد.
تاریخ عناوین روزها محور آموزش
1/12/90 دوشنبه تغذیه ترغیب به مصرف ماهی وکاهش مصرف نمک
2/12/90 سه شنبه خود مراقبتی و سلامت مردان پیشگیری از سرطان های شایع مردان
3/12/90چهار شنبه سلامت روان و مهارتهای زندگینقش خانواده در پیشگیری از اعتیاد
4/12/90 پنج شنبه سلامت باروری مشارکت مردان در سلامت باروری
5/12/90 جمعه فعالیت جسمانی ورزش و پیاده روی
6/12/90 یکشنبه سلامت مردان جوان آشنایی پسران با رفتارها ی پرخطر
7/12/90 دوشنبه خانواده و سلامت مردان نقش مردان در سلامت خانواده
توصیه های مهم در رابطه با روز ملی سلامت مردان :
• ماهی غذای سلامتی است
• کاهش مصرف نمک یک ضرورت است
• مدیریت سبک زندگی سالم یکی از اجزائ مهم خود مراقبتی است
• بهای هر حادثه همیشه سنگین است
• خطر خبر نمی کند ،آماده باشیم
• غرور + بی دقتی = حادثه
• مصرف دخانیات عامل خطر برای 20 بیماری محسوب می شود.
• سیگار مرگ آورترین ماده اعتیاد اور در جهان است.
• برای مراقبتهای بهداشتی پیشگیرانه برنامه ریزی کنید.
• سلامت روان = توانایی حل مشکلات ،مثبت اندیشی ،احترام به خود ودیگران
• خانواده باثبات سدراه اعتیاد
• آفات زندگی مشترک :ایرادگیری ،بی احترامی ،حالت تدافعی ،در خود فرو رفتن
• محبت را فراموش نکنید و آن را ناچیز نشمارید
• حرکت = سلامت و برکت
• تامین سلامت مردان جوان ،بهترین راه برای شروع یک زندگی سالم
• راه فردا روشن است اگر جوان امروز سالم باشد.
• سلامت مردان ،ضامن امنيت خانواده و جامعه
• مردان سالم پشتوانه مناسب برای خانه و خانواده
روایط عمومی مرکز بهداشت شهرستان تبریز